علت داغ کردن موتور کولر آبی چیست؟ + راهنمای رفع مشکل
با فرا رسیدن فصل تابستان و راهاندازی سیستمهای سرمایشی، کارکرد مداوم کولرهای آبی آغاز میشود. یکی از رایجترین و در عین حال خطرناکترین مشکلاتی که ممکن است در روزهای داغ سال رخ دهد، «داغ کردن موتور کولر آبی» است. این پدیده معمولاً خود را با بوی سوختگی شدید از دریچهها، کم شدن باد کولر و در نهایت خاموش شدن ناگهانی دستگاه نشان میدهد. از آنجا که دینام یا همان موتور الکتریکی، گرانقیمتترین قطعه کولر است، نادیده گرفتن این مشکل میتواند منجر به سوختن کامل سیمپیچی آن شود. در این مقاله تخصصی از سرویسیار24، علل فنی این اختلال الکترومکانیکی و راههای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
قطعه اورلود (Overload) چیست و چرا کولر پس از داغ شدن خاموش میشود؟
بسیاری از کاربران گلایه دارند که کولر آبی پس از چند دقیقه کارکردن خود به خود خاموش میشود و بعد از سرد شدن، دوباره روشن میگردد. در ساختار موتورهای استاندارد کولر آبی (مانند برندهای موتوژن یا الکتروژن)، یک فیوز حرارتی داخلی به نام «اورلود» تعبیه شده است. وظیفه اورلود این است که به محض بالا رفتن دمای سیمپیچ از حد مجاز (بر اثر فشار مکانیکی یا نوسان برق)، جریان الکتریکی دینام را به طور کامل قطع کند تا موتور نسوزد. بنابراین خاموش شدن ناگهانی کولر داغ، یک مکانیزم دفاعی است و نشان میدهد دینام در آستانه سوختن قرار دارد.
جدول دلایل اصلی داغ شدن دینام کولر آبی و نشانههای فنی آن
| علت اصلی داغ کردن موتور | مکانیزم آسیب و رفتار دستگاه | اقدام تعمیراتی تکنسین سرویسیار24 |
| سفت بودن یا خشکی یاتاقانها | ایجاد اصطکاک شدید در شفت، آمپر کشیدن دینام و داغ شدن کلاف سیمپیچ | شستوشوی یاتاقانها با اسپری شوینده و روغنکاری تزریقی یا تعویض یاتاقان مخدوش |
| سفت بستن بیش از حد تسمه | ایجاد لنگر انداختن روی شفت موتور، فشار مضاعف به بوشها و بالا رفتن دما | تنظیم رگلاژ موتور و ایجاد فواصل استاندارد (انعطاف ۱ الی ۲ سانتیمتری تسمه) |
| نیمسوز شدن سیمپیچ | آسیب دیدن عایق لاکی سیمها، اتصال کوتاه داخلی، افت شدید گشتاور و دور موتور | باز کردن دینام، ارسال به کارگاه جهت سیمپیچی مجدد فابریک یا تعویض کل موتور |
| خرابی کلید گریز از مرکز (پلاتین) | عدم سوئیچ موتور از دور راهانداز (کمک) به دور اصلی پس از استارت | تست پلاتینهای پشت موتور، جرمزدایی فیشها یا تعویض کفی پلاتین موتور |
علت داغ کردن موتور کولر آبی
راهنمای خرید موتور کولر آبی
بررسی عمیق دلایل الکترومکانیکی داغ شدن موتور
۱. خشکی و گریپاژ یاتاقانها و شفت کولر
پروانه بزرگ کولر (حلزونی) روی دو یاتاقان میچرخد که توسط شفت به فولی متصل است. اگر به دلیل رسوب آب یا اتمام روغن، این یاتاقانها خشک شوند، موتور برای چرخاندن پروانه مجبور است چندین برابر توان استاندارد خود جریان برق مصرف کند. این جریان اضافه (آمپر کشیدن)، حرارت سیمپیچ را به سرعت بالا برده و اورلود را فعال میکند.
۲. تنظیم نبودن رگلاژ تسمه کولر آبی
تسمه کولر نباید خیلی سفت یا خیلی شل باشد. اگر تسمه را بیش از حد سفت ببندید، فولی موتور را به سمت پایین میکشد. این زاویه غیرمجاز، باعث خوردگی بوشهای موتور، لرزش شدید دینام و داغ شدن بدنه آن در کمتر از چند دقیقه میشود.
۳. خرابی خازن و پلاتین پشت موتور (در موتورهای خازندار)
در موتورهای سه دور یا دو دور خازندار (بخصوص ظرفیتهای ۷۰۰۰)، خرابی خازن راهانداز یا عمل نکردن کلید گریز از مرکز باعث میشود سیمپیچ استارت برای مدت طولانی در مدار باقی بماند. این سیمپیچ کمکی تحمل جریان مداوم را ندارد و به سرعت داغ شده و دود میکند.
آیا نور مستقیم خورشید عامل داغ کردن دینام است؟
قرار گرفتن کولر آبی در پشتبام بدون سایبان، محفظه گالوانیزه دستگاه را به یک کوره حرارتی تبدیل میکند. موتور کولر آبی برای خنک شدن نیاز به هوای تازه دارد (سیستم هواخُنک). وقتی دمای داخل محفظه به دلیل تابش آفتاب بالای ۵۰ درجه میرود، موتور قدرت دفع حرارت خود را از دست میدهد. نصب یک سایبان استاندارد، علاوه بر خنکتر کردن باد کولر، دمای کاری دینام را تا ۱۵ درجه سانتیگراد کاهش میدهد.
راهکارهای پیشگیری از داغ شدن و سوختن موتور کولر در سرویسیار24
با رعایت چند نکته ساده در زمان سرویس ابتدای فصل، میتوانید از هزینههای سنگین خرید دینام جلوگیری کنید:
-
روغنکاری منظم یاتاقانها: هر دو هفته یکبار در فصل تابستان، یاتاقانهای پروانه را با روغن مقاوم (روغن اتمسفر یا روغن ۱۰) کاملاً روانکاری کنید.
-
تست چرخش دستی: قبل از روشن کردن کلید کولر، پروانه را با دست بچرخانید. پروانه باید کاملاً نرم و بدون کوچکترین صدا یا سفتی حرکت کند.
-
بررسی سایز فولیها: همراستا بودن فولی موتور و فولی بزرگ پروانه را چک کنید؛ ناهمراستایی فولیها دلیلی پنهان برای فشار به شفت دینام است.
مشکل در آبرسانی کولر آبی
یکی از علتهای داغ شدن کولر آبی مشکل در سیستم آبرسانی آن میباشد. در حالت کلی این مشکل میتواند به دلیل از کار افتادن پمپ یا تنظیم نبودن شناور کولر به وجود آید. لازم به ذکر است از کار افتادن پمپ کولر و کار نکردن آن به دلایلی مانند سوختن پمپ، رسوب آب و گیر کردن جسم خارجی داخل آن ایجاد میگردد. در نتیجه کار نکردن پمپ کولر باعث میشود موتور بیشتر کار کند و فشار بیشتری را تحمل نماید؛ همین مسئله منجر به داغ شدن موتور و در نهایت سوختن آن میشود.
مشکل در آبرسانی کولر آبی
قرار گرفتن کولر زیر نور خورشید
در صورتیکه در هنگام نصب کولر آبی، جای مناسبی را انتخاب نکنید و آن را در محلی گرم بدون سایبان قرار دهید، نور مستقیم آفتاب باعث میشود کولر برای کارایی بهتر نیاز به آب بیشتری داشته باشد؛ بنابراین پمپ آن بیشتر کار میکند و در نهایت به موتور کولر فشار زیادتری وارد میشود. از طرفی گرمای هوا باعث گرم شدن محفظه داخلی کولر و موتور آن نیز میگردد. تمامی این موارد در طول زمان، احتمال خرابی موتور و از کار افتادن آن را افزایش میدهد. برای اینکه کولر را در محل مناسبی قرار دهید میتوانید برای نصب کولر آبی در تهران با کارشناسان مجموعه سرویسیار ۲۴ تماس بگیرید.
کارکرد مداوم کولر
کارکرد بیش از اندازه کولر، بدون استراحت و بدون وقفه علت داغ کردن موتور کولر آبی میباشد.
روشهای پیشگیری از داغ شدن موتور کولر آبی
در نظر داشته باشید همیشه بهتر است قبل از اینکه موتور کولر آبی دچار مشکل شود از وقوع چنین ایراداتی جلوگیری نمایید. بنابراین در ادامه به مواردی که میتواند مانع بروز این مشکلات شود اشاره خواهیم نمود.
- بررسی ولتاژ ورودی به کولر: حتماً باید موتور کولر آبی با ولتاژی مناسب کار کند. کم بودن یا زیاد بودن ولتاژ باعث میشود، تنظیمات موتور الکترومکانیکی کولر به هم ریخته و این مسئله منجر به خرابی، افزایش بار یا نیم سوز شدن آن میگردد.
- چک کردن فشار وارد شده به تسمه: همواره باید برای پیشگیری و جلوگیری از اختلالات میزان جریان برق مصرفی موتور کولر آبی، فشار وارد شده به تسمه آن را بررسی نمایید.
- بررسی شفت و یاتاقان کولر آبی: توجه نمایید همواره باید میزان روغن شفتها و یاتاقانهای کولر را چک کنید. در غیر این صورت خشک بودن این دو قطعه باعث فشار زیاد به موتور کولر، داغ شدن آن و در نهایت خراب شدن موتور میشود.
- چک کردن اتصالات برقی: اتصالات برقی کولر اگر به درستی کار نکنند و کیفیت مناسبی نداشته باشند به موتور کولر فشار وارد شده و دمای آن بالا میرود.
روشهای پیشگیری از داغ شدن موتور کولر آبی
-
چرا بدنه کولر آبی برق دارد و موتور آن به شدت داغ میشود؟ داغ شدن همزمان با برقدار شدن بدنه، نشانه قطعی ذوب شدن عایق سیمپیچ دینام و اتصال فاز به پوسته موتور است. در این حالت باید فوراً فیوز برق کولر را قطع کرده و با تعمیرکار تماس بگیرید
-
علت صدای هوم (وزوز) موتور کولر و حرکت نکردن آن چیست؟ این صدا نشان میدهد که برق به موتور میرسد اما به دلیل خرابی خازن راهانداز، چسبیدن پلاتین یا گریپاژ شدید یاتاقانها، روتور توان حرکت ندارد که اگر سریعاً خاموش نشود، موتور در چند ثانیه میسوزد
سخن پایانی
در این مقاله به علت داغ کردن موتور کولر آبی و خراب شدن آن اشاره نمودیم و راهکارهای پیشگیری از آن را نیز عنوان کردیم. توجه نمایید بررسی عملکرد اجزای داخلی موتور، کاری تخصصی میباشد و باید توسط افراد کاربلد و حرفهای انجام شود. در صورتیکه باز هم در این زمینه سوالی داشتید یا برای سرویس و تعمیر کولر آبی در تهران نیاز به راهنمایی دارید میتوانید با کارشناسان مجموعه سرویسیار ۲۴ تماس بگیرید.
اقا ما همه چیمون رو چندبار چک کردیم ولی بازم خیلی داغ میکنه موتور کولرمون ، چیکار کنیم ؟
درود بر شما جناب مشهدی . عنایت داشته باشید که در طی چند روز اخیر به دلیل شدت هوای گرم ، این مورد اجتناب ناپذیر هست و برای اکثر کولر ها مشکل داغ کردن موتور پیش میاد . البته با توجه به اینکه فرمودید همه موارد چک شده خدمتتون عرض کردم .